Collectie: CRISPR-Cas

00026816_Sergio Ingravalle

Gratis CRISPR voor een betere wereld

2021-10-20T11:48:00+01:00

Wageningen University & Research maakte onlangs bekend dat het gratis licenties op de CRISPR-technologie gaat aanbieden aan non-profits.

Richard van Kranenburg2

Wat als we het concept ggo afschaffen?

2020-12-02T11:19:00+00:00

Misschien is de Nobelprijs net dat extra zetje om de Europese Commissie tot verandering ten aanzien van de ggo-wetgeving aan te zetten, hoopt NBV-voorzitter Richard van Kranenburg.

Webinar 6 4-3

CRISPR-Cas: van mens tot molecuul

2020-10-28T12:31:00+00:00

Dr. Renée van Amerongen (UvA) over de (on)mogelijkheden van CRISPR-Cas.

sdg

KNCV-webinar over CRISPR-Cas9

2020-10-20T13:21:00+01:00

Het volgende KNCV-webinar draait om CRISPR-Cas9: Renée van Amerongen praat geïnteresseerden online bij.

nobelprijs scheikunde 2020

Ontdekking geknipt voor de Nobelprijs

2020-10-07T12:53:00+01:00

De Nobelprijs voor de scheikunde gaat - voor velen eindelijk - naar CRISPR-Cas9, het herschrijven van de code van het leven, en wordt gedeeld door Jennifer A. Doudna en Emmanuelle Charpentier.

FES

Meekijken met kinases

2020-07-03T10:46:00+01:00

Vervang je een serine door een cysteïne in het FES-kinase, dan kun je er een fluorescent labeltje aan hangen en zien wat er met het enzym gebeurt.

fail

CRISPR-baby-aanpassingen mislukt

2019-12-05T15:30:00+00:00

De genetische aanpassing die de Chinees He Jiankui met CRISPR-Cas9 wilde toepassen om de menselijke tweeling Lulu en Nana hiv-vrij te maken is waarschijnlijk mislukt, concluderen Amerikanen die He’s manuscript onder ogen hebben gekregen.

structure

Ctrl+F CRISPR

2019-10-29T13:00:00+00:00

Koppel een Cas9 aan een zelfontworpen reverse-transcriptase en programmeer dat met een prime editing guide­-RNA (pegRNA) en je kunt nog gerichter genoomaanpassingen maken, meldt een artikel in Nature.

Richard van Kranenburg2

Casplantjes

2019-10-10T10:19:00+01:00

De CRISPR-Cas uitspraak van het Europese Hof van Justitie in de zomer van 2018 houdt de gemoederen nog steeds bezig. Richard van Kranenburg licht toe.

CRISPR-pakket_klein

Vette nanodeeltjes brengen CRISPR-pakketje

2019-07-16T14:15:00+01:00

Met nieuw ontwikkelde lipide-nanodeeltjes kun je het CRISPR/Cas9-complex vele malen sneller en efficiënter de cel inbrengen, meldt Amerikaans-Chinees onderzoek in Advanced Materials.

ANP32A_040619

Verknipte kip krijgt geen griep

2019-06-04T16:56:00+01:00

Gooi met CRISPR-Cas een specifiek fragment van kippen-DNA door elkaar en je krijgt kuikens die resistent zijn tegen vogelgriep. Zo bescherm je niet alleen de pluimveebranche maar ook de rest van de mensheid, stellen Britse onderzoekers in het onlinetijdschrift eLife.

Intestinal_organoid_klein

CRISPR-genstudie in minilevertjes

2019-06-04T16:32:00+01:00

Menselijke miniorgaantjes zijn wellicht beter voor de studie van bepaalde kankersoorten in specifieke menselijke cellen dan muismodellen, pleiten onderzoekers in een gecombineerde studie van het Hubrecht Institute en de Radboud Universiteit in het tijdschrijft Cell Stem Cell.

kwal300419

CRISPR-Cas kraakt kwallengif

2019-04-30T18:04:00+01:00

Met CRISPR-Cas kun je een idee krijgen van de werking van natuurlijke gifstoffen. En op ideeën komen voor een mogelijk tegengif, suggereert een Australische publicatie in Nature Communications.

lichtcrispr030419

CRISPR-Cas met lichtschakelaar

2019-04-03T20:04:00+01:00

Science Advances presenteert een CRISPR-Cas9-knipsetje dat pas werkt na activering met nabij-infraroodlicht. Zo kun je het DNA in een tumor lokaal verknippen terwijl de rest van de patiënt er geen last van heeft, claimen Yujun Song en collega’s van de universiteit van Nanjing.

muskiet280319

Hoe muggen je zweet ruiken

2019-03-28T17:55:00+00:00

In Florida is ontdekt hoe malariamuggen de zure componenten in menselijk zweet waarnemen. Saboteer die signaalroute en mensen ruiken nog maar half zo lekker voor een mug, schrijven Matthew DeGennaro en collega’s van Florida International University in Current Biology.

crisprchip250319

CRISPR-chip ziet mutaties meteen

2019-03-25T16:16:00+00:00

In Californië is een chip ontwikkeld die dankzij CRISPR-Cas binnen een kwartier een specifieke genetische afwijking opspoort in een bloedmonster, zonder dat je dat eerst naar een lab hoeft te sturen. Zo kan een arts bijvoorbeeld snel checken of het voorschrijven van bepaalde medicijnen wel zin heeft, claimen Kiana Aran ...

CCR5_261118

Chinees claimt eerste CRISPR-baby's

2018-11-26T13:32:00+00:00

In Shenzhen, China, zouden de eerste genetisch gemodificeerde mensen zijn geboren. Geestelijk vader He Jiankui heeft dat verklapt in de aanloop van een internationaal gene-editingcongres in Hong Kong, meldt het Amerikaanse persbureau Associated Press.

210416crispr

Muizengenen editen kán

2018-10-09T11:25:00+01:00

Voor het eerst heeft CRISPR-Cas erfelijke aandoeningen verholpen. Voorlopig alleen bij muizen maar bij mensen moet het op termijn ook kunnen, suggereren twee publicaties in Nature Medicine.

Deze tomaten waren niet betrokken bij het onderzoek.

CRISPR-Cas veredelt planten supersnel

2018-10-01T18:02:00+01:00

Met CRISPR-Cas9 kun je wilde tomaten in no time ombouwen tot kastomaten. Als de groententelende mensheid dat eerder had geweten had ze zich een paar duizend jaar geklungel met kruisingstechnieken kunnen besparen, suggereren twee publicaties in Nature Biotechnology.

Anopheles250918

Gene drive werkt écht tegen muggen

2018-09-25T08:02:00+01:00

In Londen is de eerste gene drive ontwikkeld die malariamuggen echt helemaal uitroeit. In elk geval in het lab, meldt Nature Biotechnology.

Cytidine

CRISPR-Cas corrigeert Duchenne

2018-08-17T12:04:00+01:00

Met CRISPR-Cas kun je een gemuteerd gen zo wijzigen dat het defecte gedeelte wordt overgeslagen bij de vertaling naar een eiwit. Het zou zou een definitief antwoord kunnen worden op de ziekte van Duchenne, suggereert een Amerikaanse publicatie in Genome Biology.

crispr090818

Nieuwe twijfels over CRISPR-Cas

2018-08-17T11:59:00+01:00

DNA-reparatiemechanismes weigeren mee te werken aan succes.

gistgenen

Chromosomen niet vies van fusie

2018-08-01T19:05:00+01:00

Gistcellen blijven verrassend goed functioneren wanneer je al hun genen aan elkaar plakt tot één of twee chromosomen. Dat blijkt uit twee publicaties die tegelijk zijn verschenen in Nature.

Kort nieuws, augustus 2018

2018-07-22T17:48:00+01:00

Binnen de plantenveredeling moeten CRISPR-Cas en andere vormen van mutagenese worden beschouwd als genetische modificatie. Daar gelden dus de bijbehorende strenge Europese gmo-regels voor, heeft het Europese Hof bepaald.

CRISPR2345

Spinoza’s 2018: life sciences in de prijzen

2018-06-15T12:13:00+01:00

Drie van de vier Spinozapremies gaan dit jaar naar levenswetenschappers. Anna Akhmanova en Marileen Dogterom, die samen onderzoek doen naar de structuur en functie van het cytoskelet, vielen allebei in de prijzen. Een derde Spinozapremie ging naar John van der Oost, een van de grondleggers van CRISPR-Cas.

P53

Schadeherstel nekt CRISPR-CAS

2018-06-13T09:02:00+01:00

CRISPR-Cas9 zou soms toch de kans op kanker wel eens kunnen verhogen. Op een onverwachte manier, blijkt uit twee publicaties die gelijktijdig zijn verschenen in Nature Medicine.

web-DNAknippen-Purebudget-721

Knipt CRISPR-Cas kriskras?

2018-04-11T12:00:00+01:00

Gentechnologie CRISPR-Cas is een bejubelde techniek waarmee je genen snel en nauw­keurig kunt aanpassen. Toch heeft die nauwkeurigheid grenzen. Hoe laat je CRISPR-Cas alleen op de beoogde plek knippen?

CRISPR-fouten uit tijdschrift geknipt

2018-04-03T11:17:00+01:00

Nature Methods heeft een publicatie ingetrokken over onaanvaardbare neveneffecten van CRISPR-Cas bij muizen. De auteurs hebben conclusies getrokken die ze nooit hadden mogen trekken, luidt het oordeel.

zebravis280318

Voorlopercellen met vlekjes

2018-03-28T19:11:00+01:00

Voorzie cellen in een zebravisembryo met CRISPR-Cas9 van een genetisch ‘litteken’, en je kunt precies zien welke cellen in het volwassen organisme een gemeenschappelijke voorloper hebben. Alexander van Oudenaarden en zijn groep binnen het Hubrecht Instituut in Utrecht presenteren hun ScarTrace-techniek deze week in Nature.

Phage_attack280318

Hoe Cas4 in de CRISPR-puzzel past

2018-03-28T18:11:00+01:00

Zonder het Cas4-eiwit selecteren bacteriën de verkeerde fragmenten uit bacteriofagen-DNA en werkt hun CRISPR-Cas-afweersysteem niet meer. In Cell Reports onthulden Stan Brouns en collega’s van de TU Delft zojuist de rol van dit tot nu toe onbegrepen eiwit dat in ongeveer de helft van alle bekende CRISPR-Casvarianten voorkomt.

Tips, maart 2018

2018-03-16T10:59:00+00:00

The CRISPR Journal is het eerste peer-reviewed tijdschrift dat zich specialiseert in CRISPR-Cas en aanverwante gene-editing.

Ongelijke-DNA-strengen-20180301

Hoe CRISPR-Cas9 echt werkt

2018-03-01T14:32:00+00:00

Twee recente publicaties in JACS geven meer inzicht in het mechanisme van CRISPR-Cas9. Zucai Suo en collega’s bestudeerden de manier waarop Cas9 besluit om DNA te knippen. Daarnaast hebben ze ook gekeken naar wat Cas9 doet nadat het geknipt heeft.

ZIF-in-cel-20180222

CRISPR ontsnapt uit endosoom

2018-02-22T13:19:00+00:00

In Saudi Arabië hebben onderzoekers ontdekt hoe ze Cas9 en zijn guide RNA kunnen verpakken in een metal-organic framework. Hierdoor komt een groter deel van de Cas9 eiwitten aan in de celkern, meldt JACS.

SHERLOCK-papier-20180220

Holmes speurt naar virussen

2018-02-21T15:45:00+00:00

Het is nu mogelijk om met een papierstrookje op virussen te testen. Amerikaanse onderzoekers kunnen er onder andere dengue en het zikavirus mee identificeren, meldt Science.

Cas12a-20180220

CRISPR-Cas12a verklikt vreemd DNA

2018-02-20T10:55:00+00:00

De groep van Jennifer Doudna heeft ontdekt dat CRISPR-Cas12a bruikbaar is voor de opsporing van virus‑DNA. In Science leggen ze uit hoe ze de aanwezigheid van het humaan papillomavirus (HPV) in patiëntenmonsters kunnen aantonen.

NmeCas9-20180220

Nieuwe CRISPR-Cas9 knipt ook RNA

2018-02-20T09:31:00+00:00

Een CRISPR-Cas9 uit Neisseria meningitidis, de bacterie die hersenvliesontsteking veroorzaakt, knipt zowel DNA als RNA, meldt Molecular Cell.

melk_gen130218

CRISPR-Cas schiet doelwit chemotherapie af

2018-02-14T17:13:00+00:00

Inhibitie van een gen genaamd MELK helpt in het geheel niet tegen kanker. We hebben ons weer eens laten foppen door onvolmaakte laboratoriumtechnieken, claimen Jason Sheltzer en collega’s van het Cold Spring Harbor-lab in eLife.

crisprfout

Computer voorspelt collaterale CRISPR-schade

2018-02-07T17:11:00+00:00

In Delft is een wiskundig model ontwikkeld dat de kans voorspelt op fouten bij het editen van genen met CRISPR-Cas. Zo kun je een knipplek zoeken met een minimale kans op ongelukjes, schrijven Martin Depken en collega’s in Cell Reports.

casgoud

Gouddeeltje brengt CRISPR naar tumor

2018-01-23T12:28:00+00:00

Een nano-gouddeeltje kan een CRISPR pakketje naar het genoom van een tumorcel transporteren. Chinese onderzoekers hopen dit multifunctionele voertuigje in te zetten om tumoren te bestrijden met gentherapie, schrijven ze in Angewandte Chemie.

Geobacillus thermodenitrificans T12

ThermoCas, warm aanbevolen

2018-01-22T10:59:00+00:00

Onafhankelijk van elkaar vonden twee onderzoeksgroepen een thermostabiele variant van CRISPR-Cas9. En ze mikken elk op een andere toepassing.

gamma_actine050118

Genetische code met dubbele bodem

2018-01-05T14:15:00+00:00

Op het oog identieke eiwitten kunnen verschillende functies hebben door verschillen in de onderliggende DNA-code. Tot die verrassende conclusie komen Anna Kashina en collega’s van de University of Pennsylvania in het onlinetijdschrift eLife.

158940_web

CRISPR tegen doofheid

2017-12-21T10:17:00+00:00

Een moleculaire CRISPR-schaar verpakt in een vettig omhulsel zorgt voor verminderde doofheid in muizen. Onderzoekers van het Howard Hughes Medical Institute beschrijven hoe het werkt in Nature.

kapotschaartje131217

CRISPR moet persoonlijk worden

2017-12-15T09:54:00+00:00

Als je CRISPR-Cas wilt toepassen bij mensen kun je beter uitgaan van hun persoonlijke genoom. De kans dat je een gen verknipt dat door een mutatie te veel op je eigenlijke doelwit lijkt is anders net iets te groot, schrijven Amerikaanse en Canadese onderzoekers in PNAS.

Adenovirus131217

CRISPR tegen diabetes

2017-12-13T17:01:00+00:00

Met CRISPR-Cas kun je genen van muizen epigenetisch aanzetten en zo diabetes of spierdystrofie behandelen. Mits je het benodigde DNA verdeelt over twee virussen, vertellen onderzoekers van Salk in Cell.

website-foto

Detectiekit voor CRISPR-biowapens

2017-12-07T16:30:00+00:00

Om mogelijke toekomstige biowapens op basis van CRISPR-Cas gene drives in een vroeg stadium te ontdekken, ontworpen Martijn van Galen, Carina Nieuwenweg en Angelina Horsting een handzame detectiekit voor Cas9 DNA. Hiermee behaalden ze een eerste plaats binnen de Topsector Chemie Studentencompetitie, tijdens chemie-evenement CHAINS 2017.

crisprbandje-web

De CRISPR recorder

2017-11-28T08:14:00+00:00

Dankzij CRISPR-Cas kun je levende E.coli-cellen gaan gebruiken als microscopische datarecorder. Dit zou je wellicht kunnen gebruiken voor diagnostisering van ziektes, schrijven Wang en collega’s van Columbia University in Science.

GeoCas9.

Genen knippen in de hitte

2017-11-24T11:15:00+00:00

In een composthoop in Ede is een Cas9-knipeiwit aangetroffen dat functioneert bij temperaturen tot 70 °C. Handig als je thermofiele bacteriën wilt modificeren die bij lagere temperatuur niet gedijen, schrijven John van der Oost en collega’s van Wageningen UR in Nature Communications.

AFM-DNA221117

AFM voelt DNA

2017-11-22T12:18:00+00:00

Dankzij CRISPR-Cas kun je fouten in je chromosomen nu gewoon zien zitten. Mits je beschikt over een aangepaste AFM-microscoop, stellen onderzoekers van Virginia Commonwealth University in Nature Communications.

mug-website

Zelfvernietigende mug

2017-11-15T15:54:00+00:00

Na de knipklare muis is er nu ook een knipklare mug die zelf het Cas9-enzym aanmaakt. Dit maakt het makkelijker om genen uit te schakelen met CRISPR-Cas9 en zo hun functie te onderzoeken. Dit schrijven onderzoekers van de universiteit van Californië (Riverside) in PNAS.

igemdelft141117

CRISPR bezorgt Delft iGEM-zege

2017-11-14T10:29:00+00:00

Met een antibioticaresistentietest voor melkvee hebben studenten van de TU Delft met overmacht de jaarlijkse iGEM-competitie voor synthetische biologie gewonnen. Ze behaalden zowel de Grand Prize als acht hoofdprijzen op afzonderlijke onderdelen, blijkt uit een persbericht.

2leucistic_axolotls-Timothy-Hsu-2

Hoe een axolotl zich herstelt

2017-11-02T13:31:00+00:00

Voor het hergroeien van afgehakte poten bij de axolotl zijn satellietcellen cruciaal. Dit ontdekten Duitse onderzoekers dankzij CRISPR-Cas, verklaren ze in PNAS.

DNAedit251017

CRISPR corrigeert spelling in DNA

2017-10-25T19:06:00+01:00

Met CRISPR-Cas9 kun je nu ook een adenine-thymine basenpaar in menselijke stamcellen gecontroleerd veranderen in een guanine-cytosinepaar. Harvard-onderzoekers onder leiding van David Liu melden dat deze week in Nature.

Cas13RNA251017

CRISPR haalt mutaties uit mRNA

2017-10-25T19:05:00+01:00

Met CRISPR-Cas13 kun je boodschapper-RNA chemisch modificeren en zo de fouten herstellen, die in het onderliggende DNA zijn geslopen. Zo verhelp je de symptomen van een erfelijke aandoening zonder onherstelbaar knip- en plakwerk, claimen Feng Zhang en collega’s van het Broad Institute deze week in Science.

piglet241017

CRISPR-varkens worden niet vet

2017-10-24T11:48:00+01:00

Met CRISPR-Cas hebben Chinese onderzoekers biggetjes gecreëerd met een kwart minder vet in hun varkenslapjes. De dieren voelen zich er nog lekkerder bij ook, valt te lezen in PNAS.

Doudna_TED-Talk_2

Standaardwerk over onze toekomst

2017-10-09T05:05:00+01:00

Weinig recente wetenschappelijke ontwikkelingen zijn zo veelbelovend en tegelijkertijd controversieel als CRISPR-Cas9. Jennifer Doudna, het boegbeeld van deze baanbrekende technologie, schreef er een prachtig boek over.

mRNAknip051017

CRISPR knipt nu ook mRNA

2017-10-05T16:27:00+01:00

Met CRISPR-Cas13 kun je in zoogdiercellen RNA verknippen in plaats van DNA. Zo kun je de expressie van een gen tijdelijk verminderen zonder het definitief te slopen, blijkt uit een Nature-publicatie van onderzoekers van MIT en het Broad Institute.

Embryo_microinjection200917

Knockoutmens in embryonale fase

2017-09-20T19:03:00+01:00

Voor het eerst is CRISPR-Cas9 gebruikt om genen uit te schakelen in menselijke embryo’s, puur om te zien wat er gebeurde. Kathy Niakan en collega’s van het Francis Crick Institute in Londen presenteerden dit uiterst controversiële experiment zojuist in Nature.

MarianneRots310817

‘Wij moeten inzetten op epigenetica’

2017-09-11T06:00:00+01:00

Medisch bioloog Marianne Rots is pionier op het gebied van epigenetic editing, die met CRISPR-Cas een grote vlucht nam. Dat brengt ook zorgen. ‘Het is voorstelbaar dat de maatschappij binnenkort op de rem trapt.’

Pigs_01_web

Hoognodige inactivatie

2017-09-11T05:33:00+01:00

Een Amerikaans lab heeft met DNA-editing retrovirussen die xenotransplantatie van varkensorganen belemmeren, onschadelijk gemaakt. Maar niet iedereen gelooft in het belang van deze doorbraak.

WEB-Labmuis-Fotolia_151214427_L

Studentenspecial: De spelregels van moleculaire wetenschap

2017-08-21T06:00:00+01:00

Life sciences of chemie studeer je waarschijnlijk om je te verdiepen in de wereld om je heen. Als je focus lag op hoe jij je daartoe verhoudt, had je wellicht filosofie gekozen. Ook in het werk van life scientists en chemici speelt ethiek echter een rol.

cellen010817

Hoe je een embryo repareert

2017-08-02T19:05:00+01:00

Genetische defecten in menselijke embryo’s foutloos herstellen met CRISPR-Cas9 is vooral een kwestie van goede timing. Dat stellen Shoukhrat Mitalipov en collega’s van Oregon Health & Science University in Nature.

Algen opvoeren met CRISPR-Cas

2017-06-19T17:08:00+01:00

Zet met CRISPR-Cas9 de rem op één transcriptiefactor en algen gaan tweemaal zo veel lipides produceren zonder dat ze er langzamer door gaan groeien. Door dit soort ingrepen wordt biodieselproductie door algen misschien nog wel eens rendabel, melden Eric Moellering en collega’s van Synthetic Genomics in La Jolla, California, vandaag ...

crispr-cas-planten-website

Geduld voor Europese plantenveredelaars

2017-06-19T06:00:00+01:00

Nog niet eerder waren plantenrassen zo efficiënt van nieuwe eigen­schappen te voorzien als met CRISPR-Cas. In de EU is het echter nog onduidelijk of het om ggo’s gaat, dus zijn bedrijven afwachtend.

iStock-590605204-gene-editing-animatie-website

Inhaalslag voor gentherapie

2017-05-22T06:00:00+01:00

Gentherapie werkt bij meer dan honderd patiënten en nieuwe technieken komen er aan. Breekt deze therapie eindelijk door?

lyme-disease-warning-website

‘Gene drive moet open-sourcetechnologie zijn’

2017-05-22T06:00:00+01:00

Terwijl overheden peinzen over regels voor gene drive-onderzoek, zoekt Kevin Esvelt de oplossing in burgerinspraak en volledige transparantie rond experimenten.

web-embryo

Embryo’s kweken binnen de grenzen?

2017-05-08T06:00:00+01:00

In België, Engeland en Zweden is embryokweek voor onderzoek al toegestaan. De Gezondheidsraad en de Commissie Genetische Modificatie willen Nederland aan dat rijtje toevoegen.

artritiscel2700417

Ontsteking remt ontsteking

2017-04-28T14:15:00+01:00

Chronische ontstekingen zoals reumatische artritis zijn wellicht te bestrijden met subtiel verknipte stamcellen die in een ontstoken omgeving vanzelf ontstekingsremmers gaan aanmaken. Waarbij ze de dosis vanzelf aanpassen aan de ernst van de situatie, schrijven Farshid Guilak en collega’s van Washington University in Stem Cell Reports.

cpf1_130417

Alternatieve CRISPR-knipper

2017-04-13T11:00:00+01:00

CRISPR-Cpf1 zou zomaar de opvolger van CRISPR-Cas9 kunnen worden. Het knipt op plekken waar je eerder niet kon komen en is veel kleiner, zodat je het makkelijker een cel binnensmokkelt. Om het te demonstreren hebben Eric Olson en collega’s van het University of Texas Southwestern Medical Center laten zien dat ...

IVF280317

Gezondheidsraad: kweek embryo's voor onderzoek

2017-03-28T10:39:00+01:00

Om serieus onderzoek naar CRISPR-editing van menselijke genen te doen, zul je menselijke embryo’s moeten kweken. De overheid kan het verbod daarop dus beter opheffen, stellen de Gezondheidsraad en de Commissie Genetische Modificatie (Cogem) in een gezamenlijk advies aan het ministerie van VWS.

zipper160317

CRISPR redt gezichtsvermogen

2017-03-16T15:12:00+00:00

Met CRISPR/Cas9 kun je het gezichtsvermogen van muizen met retinitis pigmentosa redden. In elk geval gedeeltelijk, schrijven Anand Swaroop en collega’s van het Amerikaanse National Eye Institute in Nature Communications.

meisje-mug-geen-copyright-website

Gene drives, moeten we dat wel willen?

2017-02-20T05:00:00+00:00

De roep om een moratorium op gene drives wordt alsmaar luider. Onderzoekers vrezen dat een veelbelovende techniek in het verdomhoekje terecht komt.

rundertbc010217

Hoe je een koe verknipt

2017-02-01T14:56:00+00:00

Met een variant op CRISPR-Cas9 kun je gemodificeerde runderen kweken met bovengemiddelde resistentie tegen rundertuberculose. En dat dit geen detecteerbare neveneffecten oplevert is eigenlijk het grootste nieuws, schrijven Chinese onderzoekers in het tijdschrift Genome Biology.

XYbase240117

Zesletterbacterie went er aan

2017-01-24T09:12:00+00:00

Voor het eerst is een ‘semisynthetisch’ organisme gebouwd dat echt probleemloos werkt met zes verschillende letters in zijn DNA in plaats van vier. Met CRISPR-Cas als moleculaire stok achter de deur, schrijven onderzoekers van het Scripps-instituut in PNAS.

male_pig

Varken als draagvader

2017-01-16T13:01:00+00:00

Schakel met CRISPR-Cas één gen uit in embryo’s van mannelijke varkens, en ze produceren later geen zaadcellen meer. Handig als je ze wilt gebruiken om andermans sperma te produceren, schrijven Schotse en Amerikaanse onderzoekers in Scientific Reports.

dubbelcrispr191216

HIV verknippen met twee scharen tegelijk

2016-12-19T10:31:00+00:00

Het lijkt tóch mogelijk met CRISPR-Cas9 een sluimerende hiv-besmetting volledig uit te roeien. Mits je het virale DNA op minstens twee kritieke plekken tegelijk verknipt, melden Amsterdamse onderzoekers in Cell Reports.

anticrispr091216

Anti-CRISPR-Cas9-eiwit

2016-12-09T10:17:00+00:00

Sommige bacteriofagen maken van nature eiwitten aan waarmee ze CRISPR-Cas9 kunnen uitzetten. Bij mensen kun je daarmee misschien de risico’s van genetisch ingrijpen minimaliseren, meldt het tijdschrift Cell.

crispr280616.png

CRISPR-Cas is klinisch

2016-11-17T14:56:00+00:00

Voor het eerst zijn bij een mens cellen geïnjecteerd met door CRISPR-Cas verknipte genen. Oncologen van Sichuan University in Chengdu durfden het aan, meldt de nieuwsredactie van Nature.

groenepiet181016

Omdat het kan

2016-10-24T05:59:00+01:00

Geen wonder dat CRISPR-Cas alweer de Nobelprijs misliep. Maximaal drie personen kunnen hem delen, maar minstens vier hebben er voldoende recht op om te ruziën over de octrooien.

vanderoost041016

Mistr CRISPR

2016-10-10T06:01:00+01:00 Hans Tramper

Op 25 juni 2016 nam biochemicus en emeritus hoogleraar Piet Borst op 82-jarige leeftijd afscheid als kritische wetenschapscolumnist van de NRC. Drieëntwintig jaar schreef hij maandelijks voor deze krant en in een van zijn laatste columns haalt hij nog eens lekker uit naar het eeuwige gekrakeel van wetenschappers over geld ...

Edze-Westra-Credit-Jussi-Puikkonen-KNAW-v2-website

Unieke blik oogst succes

2016-10-10T06:00:00+01:00

Edze Westra voelt zich goed thuis in het onderzoeksveld naar CRISPR-Cas. En succesvol is hij ook. Zo sleepte hij onlangs de Heinekenprijs in de wacht.

DNA-strengvinger-Fotolia-104676154-website

Schrijven en wissen in epigenoom

2016-09-12T06:00:00+01:00

Wie de taal van de epigenetica begrijpt, kan heel precies genen activeren zonder het DNA te wijzigen, toont Gronings onderzoek aan. Wel moet de cel de instructies nog onthouden.

crisprtumor050916

CRISPR als sturingsmechanisme

2016-09-05T17:38:00+01:00

Met CRISPR-Cas9 kun je eukaryote cellen voorzien van een kunstmatige signaalroute die tumorgroei detecteert en volautomatisch onderdrukt. Bij muizen werkt het al, schrijven Chinese onderzoekers in Nature Methods.

CRISPR verknipt drijfveren van tumor

2016-09-01T12:35:00+01:00

Met CRISPR/Cas9 kun je snel nagaan welke mutaties in een tumor er echt toe doen. Op basis daarvan zou je gerichte therapieën kunnen bedenken, stellen Frank Buchholz en collega’s van de TU Dresden in het Journal of the National Cancer Institute.

Genetische confetti helpt CRISPR

2016-08-17T13:22:00+01:00

Leid het natuurlijke DNA-reparatiemechanisme af en CRISPR-Cas9 werkt vijf keer beter. Kwestie van wat extra confetti in het systeem stoppen, suggereren Berkeley-onderzoekers in Nature Communications.

Gen knock-out, vruchtbaarheid niet

2016-06-28T16:18:00+01:00

Muizentestikels maken minstens 54 eiwitten aan die op zich niet essentieel zijn voor de voortplanting. Dat zijn alvast 54 genen minder op de prioriteitenlijst voor uitgebreid onderzoek, suggereren Japanse en Amerikaanse onderzoekers in PNAS.

CAS9_220616

CRISPR gaat los op mensen

2016-06-22T16:15:00+01:00

In de VS start mogelijk nog dit jaar de allereerste klinische test met CRISPR-Cas. Een federaal bioveiligheids- en ethiekpanel heeft unaniem ingestemd met een genetische ingreep in T-cellen van vijftien kankerpatiënten, zo bleek dinsdag. De betrokken universiteitsziekenhuizen moeten nog wel formeel toestemming geven.

Kip250516

Biokunst

2016-06-06T06:00:00+01:00

We hebben dus een probleem met anticonceptiepillen die via urine ons drinkwater vervuilen? Laten we dan met CRISPR-Cas kippen modificeren zodat ze de hormonen, die ze drinken, voortaan opslaan in hun eieren. Die serveren we aan vrouwen in de overgang. Léve de recycling.

2016LS09_redactioneel_champignon

Kies je champignon

2016-05-23T06:00:00+01:00 Kevin Kosterman

Redactioneel

2016LS09_zaag

Geknipte antilichamen

2016-05-23T06:00:00+01:00

Hoe handig zou het zijn als antilichamen uit zaden konden komen, in plaats van uit zoogdiercellen? Gentse biotechnologen hebben dit doel dichterbij gebracht met een schimmelenzym dat suikers snoeit.

210416crispr

CRISPR scoort een punt(mutatie)

2016-04-21T12:10:00+01:00

Met de nieuwste variant van CRISPR-Cas9 kun je gericht één enkel basenpaar in DNA wijzigen. Erfelijke ziektes die door slechts één foute base worden veroorzaakt kun je zo corrigeren zonder veel kans op nieuwe fouten, suggereren Harvard-onderzoekers in Nature.

uploads-cache-2016-2-160218124538.nixmug.resized.200x0

Mug heeft afspraak met Nix

2016-02-17T23:00:00+00:00

Vrouwtjesmuggen genetisch wijzigen in mannetjes is de ultieme manier om de verspreiding van zika- en andere virussen tegen te gaan. En dankzij CRISPR-Cas9 moet het te doen zijn, schrijven onderzoekers van Virginia Tech in een review-artikel in Trends in Parasitology.

Dystrofine.

Stamcellen knippen tegen duchenne

2016-02-14T23:00:00+00:00

Met een nieuwe combinatie van CRISPR/Cas9 en stamceltechnieken moet je in principe 60 % van de duchennepatiënten kunnen genezen. Al duurt het nog zeker een jaar of tien, waarschuwen UCLA-onderzoekers die zojuist bij muizen de proof of principle hebben geleverd.

Dystrofine.

Genen knippen tegen duchenne

2016-01-03T23:00:00+00:00

Met de CRISPR/Cas9-editingtechniek kun je ook ná de geboorte de progressie van de ziekte van Duchenne stoppen. In elk geval bij muizen, claimen Amerikaanse onderzoekers in Science, dat deze editingtechniek eerder al uitriep tot wetenschappelijke doorbraak van het jaar 2015.

uploads-cache-2014-8-140812131412.crispr-cover.resized.200x0

Mensengenen: verknippen of wel?

2015-11-29T23:00:00+00:00

Sleutelen aan menselijke genen is technisch zo makkelijk geworden dat je het niet meer kunt tegenhouden als je dat al zou willen. Dus kunnen we beter zorgen dat het op een nette manier gebeurt, valt op te maken uit commentaren van Berkeley-gentechtopper Jennifer Doudna en haar Harvard-collega George Church in ...

Anopheles stephensi.

Verknipte mug tegen malariaparasiet

2015-11-23T23:00:00+00:00

Met CRISPR-Cas9-editing zijn malariamuggen gekweekt die antilichamen aanmaken tegen de malariaparasiet, en dat trekje ook doorgeven aan hun nakomelingen. Het biedt hoop op een efficiënte vorm van malariabestrijding, schrijven Californische onderzoekers in PNAS.

uploads-cache-2015-10-151021141236.cutting-grass.resized.200x0

Modificeren zonder genen

2015-10-21T00:00:00+01:00

In Zuid-Korea is een variant op CRISPR/Cas9 ontwikkeld waarmee je plantengenen kunt editen zonder dat er ‘vreemd’ DNA aan te pas komt. Zo kun je onder de overheidsregels voor genetisch gemodificeerde gewassen uit komen, schrijven Kim Jin-soo en collega’s van Seoul National University in Nature Biotechnology.

Of een varkenslever, varkensnier, varkenslong...

Van CRISPR krijg je een varkenshart

2015-10-12T00:00:00+01:00

Schakel in varkens bepaalde DNA-sequenties uit en je kunt hun organen voortaan redelijk veilig in mensen monteren. In een petrischaaltje werkt het schitterend, schrijft Harvard-coryfee George Church in Science.

uploads-cache-2015-9-150909113000.crisprdiagram.resized.200x0

Universeel Cas9 regelt én knipt

2015-09-09T00:00:00+01:00

Bij CRISPR/Cas bepaalt de lengte van het doelzoekende RNA of er wel of geen DNA wordt verknipt. Dat betekent dat je voor knippen en regelen gewoon hetzelfde Cas9-eiwit kunt gebruiken, schrijven George Church en collega’s van het Wyss Institute in Nature Methods.

uploads-cache-2015-8-150831115411.crisprpil.resized.200x0

Gecamoufleerde genenknipper

2015-08-31T00:00:00+01:00

Verpakt in een kluwen DNA kun je complete Crispr/CAS setjes een levende cel in smokkelen teneinde daar selectief wat genen te verknippen. Het zou kunnen uitgroeien tot een geheel nieuwe manier om tumoren te bestrijden, suggereert een publicatie in Angewandte Chemie.

3PN-embryo, te herkennen aan drie 'pronucleï' met elk een setje chromosomen.

Menselijk embryo gemodificeerd

2015-04-23T00:00:00+01:00

Voor het eerst zijn menselijke embryo’s genetisch gemodificeerd. Het kán echt maar het werkt nog te gebrekkig om daadwerkelijk baby’s te gaan kweken, melden Chinese wetenschappers in het tijdschrift Protein & Cell.

RecBCD.

Hoe meer fagen, hoe meer CRISPR

2015-04-14T00:00:00+01:00

Bacterieel DNA bevat bepaalde sequenties die vrijwel niet in bacteriofagen-DNA zitten. En dát is hoe het bacteriële immuunsysteem het verschil ziet, melden Israëlische onderzoekers in Nature.

uploads-cache-2015-4-150402114128.scissors.resized.200x0

Genen knippen met een mini-schaartje

2015-04-02T00:00:00+01:00

In de VS is een Cas9-nuclease ontdekt dat een kwart kleiner is dan we tot nu toe hadden. Voor het editen van genen in levende zoogdieren maakt dat enorm veel uit, melden de ontdekkers in Nature.

uploads-cache-2014-8-140812131412.crispr-cover.resized.200x0

Zelfvermenigvuldigende mutatie

2015-03-23T23:00:00+00:00

Californische onderzoekers hebben een manier bedacht om genetische modificaties besmettelijk te maken. De malariamug zou de eerste soort kunnen worden die hierdoor nooit meer hetzelfde wordt. De vraag is alleen of het de laatste is, blijkt uit een enigszins alarmerende publicatie in Science.

Afblijven.

Handen af van menselijk DNA

2015-03-11T23:00:00+00:00

Er moet snel een moratorium komen op genetische modificatie van menselijke eicellen. Want binnenkort is het te laat, waarschuwen vijf prominenten uit het gentech-veld in een ingezonden brief in Nature.

Geen sikkelvorm meer te zien.

Ontsikkelde stamcellen

2015-03-09T23:00:00+00:00

Voor het eerst zijn stamcellen van mensen met sikkelcelanemie genetisch gecorrigeerd en daarna opgekweekt tot gezonde rode bloedcellen. Zo kun je die patiënten helpen zonder donorbloed te hoeven gebruiken, schrijven onderzoekers van Johns Hopkins University (VS) op de website van het tijdschrift Stem Cells.

uploads-cache-2014-10-141029105135.crispr.resized.200x0

Bacterie snijdt in eigen genen

2014-10-28T23:00:00+00:00

Via het CRISPR-afweersysteem kun je bacteriën zo ver krijgen dat ze een paar van hun eigen genen uitzetten. Heel handig als je de functie van die genen wilt achterhalen, denken onderzoekers van North Carolina State University.

uploads-cache-2014-10-141007152639.rna.resized.200x0

Knipbaar RNA

2014-10-07T00:00:00+01:00

Met CRISPR-Cas kun je nu ook RNA verknippen. Zo kun je de expressie van een gen beïnvloeden zonder aan dat gen zelf te hoeven komen, melden onderzoekers van Berkeley Lab en UC Berkeley.

Cas9 vermomd als (motor)muis.

Knipklare muis

2014-09-26T00:00:00+01:00

In de VS is de eerste muis gelanceerd die zijn eigen Cas9-nucleases aanmaakt. Dien hem het juiste RNA toe en hij verknipt selectief zijn eigen genoom, volgens een publicatie in Cell.

uploads-cache-2014-8-140812131412.crispr-cover.resized.200x0

CRISPR verknipt malariaparasiet

2014-08-12T00:00:00+01:00

De CRISPR-techniek werkt ook bij malariaparasieten. Nu we dit weten kunnen we veel sneller achterhalen waar hun genen precies voor dienen, melden MIT-onderzoekers in Nature Methods.

CCR5 in een celmembraan.

Knip weg die hiv

2014-06-10T00:00:00+01:00

Voor het eerst is resistentie tegen het hiv-virus kunstmatig ingebouwd in stamcellen. Het zou de eerste stap kunnen zijn naar een manier om aidspatiënten te genezen, juichen onderzoekers van de University of California (San Francisco) in PNAS.

Cas-eiwit.

Schaar wordt schakelaar

2013-08-28T00:00:00+01:00

Het nieuwste genetische gereedschapje knipt geselecteerde genen niet door, maar zet ze juist aan. In vivo en desnoods met een aantal tegelijk, melden onderzoekers van het Whitehead Institute in het tijdschrift Cell Research.

Bacterie weigert DNA

2008-12-17T23:00:00+00:00 Ralf van Griethuijsen

CRISPR locus breekt plasmiden af