Epitheelcellen (rood met blauwe kernen) zitten stevig tegen elkaar aan geplakt. Veranderen ze in mesenchymcellen (groen met blauwe  kernen), dan kunnen ze vrij bewegen en zich verspreiden. Oncodrone wil deze stap verhinderen.

De Nijmeegse start-up Oncodrone werkt aan het versterken van de verbindingen tussen cellen en hun directe omgeving om uitzaaiingen te voorkomen.

Kanker associëren we vooral met ongeremde celdeling, maar de problemen beginnen pas echt als die cellen aan de wandel gaan en zich in ander weefsel nestelen: de beruchte uitzaaiingen. Is de tumor eenmaal uitgezaaid, dan nemen de mogelijkheden voor behandeling snel af en daarmee ook de kansen voor de patiënt. De eerste stap in dit proces van metastase is dat epitheelcellen hun binding met de directe omgeving verliezen en mobiel worden. In vaktermen heet dit EMT: epithelial to mysenchymal transition. Alle reden dus om te kijken of je EMT kunt stoppen en de cellen op hun plek kunt houden. Dat is precies wat start-up Oncodrone voor ogen heeft, vertelt medeoprichter en ceo Henk Viëtor. ‘Wij ontwikkelen geneesmiddelen specifiek tegen EMT om zo de progressie van kanker tegen te gaan. Ons doel is om uitzaaiingen te voorkomen en cellen die al hebben losgelaten, te doden. We willen EMT niet alleen stoppen, we willen het proces ook actief omkeren.’

Oncodrone is in 2013 opgericht als spin-off van het Radboudumc in Nijmegen, maar de oorsprong van het bedrijf ligt veel verder terug. ‘Het begon rond 2000, toen ik betrokken raakte bij het onderzoek van Jack Schalken, hoogleraar Experimentele Urologie in Nijmegen’, zegt Viëtor. ‘Zijn onderzoek aan prostaatkanker liet zien dat EMT een centrale stap is in de ontwikkeling naar kwaadaardige cellen. Dat bracht ons op het idee om uit te zoeken of we die stap konden beïnvloeden of zelfs omkeren.’

Ankers

Verder onderzoek leidde naar het eiwit E-cadherine. ‘Dit eiwit zorgt voor de ‘ankers’ tussen de epitheelcellen. We zagen een sterke downregulatie van E-cadherine in kankercellen.’ Dat gaf een aanknopingspunt voor de zoektocht om dit proces tegen te gaan. Na uitgebreid screenen van collecties small molecules en testen van mogelijke kanshebbers, bleef uiteindelijk één verbinding over: OCD155. Die zag er zo veelbelovend uit, dat besloten werd Oncodrone op te richten voor de verdere ontwikkeling.

Inderdaad, we zijn inmiddels bijna dertien jaar verder in het verhaal. ‘Het vroeg allemaal heel veel tijd’, verzucht Viëtor, maar vooralsnog lijkt OCD155 het wachten waard geweest. Preklinische studies laten een duidelijk effect zien, zowel preventief als curatief. ‘We zien dat OCD155 metas-tase van kankercellen voorkomt en dat in reeds gemetastaseerde modellen de uitzaaiingen verdwijnen. Niet alleen in prostaatkankermodellen, maar ook in andere kankermodellen. Onze verbinding grijpt dus echt op een essentieel punt aan in de progressie van kanker. En wat heel mooi is: we zien nauwelijks toxiciteit.’

Van je aandeelhouders kom je niet meer af

Eerste studies in mensen

Interesse vanuit de farmaceutische industrie is geen probleem, maar voordat er echt zaken kunnen worden gedaan, moet Oncodrone nog ‘even’ het exacte aangrijpingspunt en mechanisme van OCD155 in kaart brengen. ‘We hebben onlangs een grote subsidie binnengehaald om dit op te helderen’, zegt Viëtor. ‘We weten dat het aangrijpt op de kankerstamcel en dat het iets doet in de tumor growth factor-beta pathway, maar we weten nog niet precies wat en waar. Dat gaan we nu uitzoeken, want dat is wel een voorwaarde voor farmaceutische partners om met ons in zee te gaan.’ Wat weer essentieel is voor een klein bedrijf als Oncodrone. ‘We hebben een grote partij nodig om de stap naar klinische ontwikkeling te zetten.’

Overigens is Viëtor daarover optimistisch. ‘Ik verwacht dat we binnen één tot anderhalf jaar de eerste studies in mensen kunnen starten.’

Niet slecht voor een bedrijf dat feitelijk uit 1,2 fte bestaat. Oncodrone heeft een analist in dienst en Viëtor staat zelf voor één dag per week op de loonlijst. ‘We hebben een hecht netwerk van partners, zoals de groep van Schalken binnen het Radboud-umc, en we werken ook nauw samen met het LUMC. Een andere partner is SPECS, een bedrijf dat grote bibliotheken van chemische verbindingen levert.’

Flexibel managementteam

De manier waarop Viëtor zelf opereert, is ook vrij virtueel. Naast Oncodrone is hij nauw betrokken bij nog zes startende life sciences-bedrijven. Hij legt uit hoe dat zit. ‘Samen met vier partners hebben we lang geleden Drug Discovery Factory opgezet, een soort flexibel managementteam voor startende en early stage life sciences-bedrijven. Samen bieden we alle expertise die een beginnend bedrijf nodig heeft, maar waar je nog niet een volledige baan van kunt maken. Denk bijvoorbeeld aan kwaliteitszorg of business development: je hebt die mensen nodig, maar niet meteen vijf dagen per week. In dat gat zijn wij met DDF gestapt.’

DDF beoogt nieuwe ventures naar de volgende fase te brengen. Dat geldt ook voor Oncodrone. ‘Zodra durfinvesteerders aan boord komen, moet er een managementteam komen dat zich alleen op Oncodrone richt.’ Dat klinkt alsof hij daar zelf niet bij zal zijn. ‘Klopt, ik stap er meestal na een tijd uit. Ik ben met andere bedrijven al eens meegegaan tot veertig man. Maar die fase daarna, die ligt mij niet zo goed. Ik ben liever bezig met early stage-bedrijven.’

Tot slot nog een belangrijke tip van deze serial entrepreneur. ‘Je moet goede mensen om je heen verzamelen die je kunnen steunen. Omdat je waarschijnlijk weinig mogelijkheden hebt om ze te betalen, moet je creatief zijn en dan lijkt het bieden van aandelen een mooie uitweg. Maar pas daarmee op, want van je aandeelhouders kom je niet meer af. Denk daar dus goed over na.