In de VS is bedacht hoe je cellen kunt voorzien van synthetisch boodschapper-RNA. Zo kun je binnen een week een vaccin maken tegen zowat elk virus, viel onlangs te lezen in PNAS.

Het idee is dan uiteraard dat dat RNA de genetische code bevat voor een antilichaam tegen de desbetreffende ziekte. Cellen kunnen het verschil niet zien met hun eigengemaakte boodschapper-RNA, en gaan braaf die antilichamen aanmaken. Probleem is alleen dat cellen normaal gesproken geen extern RNA opnemen.

Vandaar dat Daniel Anderson, Hidde Ploegh en collega's dat RNA verpakken in iets dat van buiten op een virusdeeltje lijkt en als zodanig wél naar binnen komt. Dat ‘iets’ is een gemodificeerd dendrimeer, dus een polymeer dat zichzelf eindeloos vertakt, en dat je laat klonteren tot nanodeeltjes van 150 nm diameter waar het RNA doorheen is gemengd.

Hoe het precies komt dat die deeltjes pas uiteenvallen als ze door een cel zijn opgenomen, wordt uit de publictie niet echt duidelijk. Maar bij muizen werkt het kennelijk wél.

Het grote voordeel is uiteraard dat het werkt met elke willekeurige RNA-sequentie en dat je zowel dat RNA als het dendrimeer op grote schaal kunt aanmaken in een volledig steriele omgeving. Je hoeft alleen maar te weten te komen wat de genetische code voor het juiste antilichaam is, daarna heb je de ziekteverwekker niet meer nodig voor je vaccin.

De onderzoekers hebben zo al met succes vaccins gemaakt tegen Ebola, H1N1-influenza en de toxoplasmoseparasiet T.gondii. Aan Zika en de ziekte van Lyme werken ze nog. Uiteindelijk hopen eerste auteurs Jasdave Chahal, Omar Khan een spin-off te beginnen.

bron: MIT