Links Breslows originele intermediair, rechts het Keulse analoog.

Keulse onderzoekers hebben iets geïsoleerd dat sprekend lijkt op een Breslow-intermediair. Minstens zo spectaculair als het Higgs-boson, juichen collega-organici in Chemical & Engineering News.

Dat de publicatie in Angewandte Chemie een stuk minder aandacht heeft gekregen in de internationale media dan dat boson, zal wel komen doordat kernfysica traditioneel wat meer liefhebbers trekt dan N-heterocyclische carbeenkatalyse.

Het Breslow-intermediair werd in 1958 voorspeld door de Amerikaanse organicus Roland Breslow, als onderdeel van de katalytische werking van thiamine oftewel vitamine B1. Het bestaan ervan maakte onderdeel uit van de hypothese dat dat thiamine op een gegeven moment een carbeen vormt, waarbij een van de koolstofatomen tijdelijk tweewaardig is en twee vrije elektronen overhoudt. Zie het plaatje: het is de onderste koolstofkern in de vijfring, tussen de N en de S in.

Algemeen wordt aangenomen dat Breslow gelijk had (en heeft, want hij leeft nog), maar ondanks 54 jaar proberen heeft niemand ooit dat intermediair in handen weten te krijgen. Daarvoor verlopen de reacties té snel.

Albrecht Berkessel en collega’s hebben nu iets in elkaar weten te zetten dat wat langzamer reageert, zodat de tussenproducten lang genoeg blijven bestaan om ze met NMR in beeld te krijgen. Er was wel enig geluk voor nodig, geeft Berkessel toe.

Uiteraard is dit nog niet het échte Breslow-intermediair. C&EN voorspelt een discussie over de vraag of het dicht genoeg in de buurt komt.

bron: C&EN

Onderwerpen