Fenylaceton.

Aan vluchtige bestanddelen in je urine kun je wellicht aflezen of je beginnende alzheimer hebt. Of het bij mensen werkt is nog de vraag maar bij muizen lukt het uitstekend, schrijven Amerikaanse onderzoekers in Scientific Reports.

Om precies te zijn wisten Daniel Wesson en collega’s op deze manier ongemodificeerde muizen te onderscheiden van drie verschillende transgene APP-muismodellen. Die zijn zo verbouwd dat hun hersenen de symptomen vertonen van menselijke alzheimer.

Analyse van de headspace (de ruimte boven de urine in een afgesloten potje) met gaschromatografie gevolgd door massaspectrometrie, leerde dat de urine van de APP-muizen geen afwijkende vluchtige componenten bevatte, maar dat de concentratieverhoudingen van de gebruikelijke componenten duidelijk afweken. Met name de hoeveelheden fenylaceton en 1-octen-3-ol weken duidelijk af.

Uit gedragsexperimenten was af te leiden dat de muizen het zelf ook uitstekend konden ruiken.

De verschillen traden al op jeugdige leeftijd op, lang voordat de alzheimersymptomen in de hersenen zichtbaar werden. Dat duidt op een levenslange verstoring van het metabolisme van APP-muizen; de volgende vraag is uiteraard of dáár ergens een oorzaak van die alzheimersymptomen in steekt, en of het bij mensen net zo werkt.

Aanwijzingen wáár de afwijking zit zijn er ook al: fenylaceton is een metaboliet van amfetamine maar kan ook met afbraak van het aminozuur fenylalanine te maken hebben. de rol van 1-octen-3-ol is minder duidelijk maar bij mensen is het wel eens opgedoken als biomarker voor leverkanker en er zijn aanwijzingen dat het met de productie van natuurlijke antioxidanten te maken heeft.

Er kan natuurlijk ook nog uit komen dat de alzheimersymptomen van die muizen wel lijken op de menselijke variant maar dat het onderliggende mechanisme totaal anders is, hetgeen voor het alzheimeronderzoek bijzonder slecht nieuws zou zijn.

bron: Monell Chemical Senses Center