Sinds eind november heten de elementen 113, 115, 117 en 118 definitief nihonium (Nh), moscovium (Mc), tennessine (Ts) en oganesson (Og).

Een consultatieperiode van vijf maanden leverde geen houtsnijdende bezwaren op. Volgens de IUPAC moeten organici niet zeuren dat ze de afkorting Ts al gebruiken voor tosylgroepen oftewel p-tolueensulfonzuur. Over Ac en Pr voor acetyl- en propylgroepen hoor je ze tenslotte ook niet.

Weer alzheimermedicijn mislukt

Eli Lilly is gestopt met de ontwikkeling van solanezumab, een antilichaam dat de vorming van amyloïde β-eiwitplaques voorkomt. Tijdens fase III van de klinische tests bleek deze therapie tegen beginnende alzheimer nauwelijks te werken. Sommigen zien er het definitieve failliet in van de hypothese dat die plaques alzheimer veroorzaken, volgens anderen suggereert het alleen dat je veel eerder met de therapie moet beginnen.

Test het zelf

Het Vanderbilt Center for Neuroscience Drug Discovery in Nashville, Tennessee, gaat kandidaatgeneesmiddelen zelf klinisch testen. Als ze eenmaal door de eerste fase zijn durven industriële partners het misschien wél aan, luidt het idee. Voor een universitair lab is het mogelijk een wereldprimeur. De eerste poging betreft een allostere modulator voor muscarinerge acetylcholinereceptoren die de symptomen van alzheimer moet verlichten.

Vlaams durfkapitaal

Het Vlaamse durfkapitaalfonds V-Bio Ventures heeft € 76 miljoen opgehaald om te investeren in jonge lifesciencebedrijven met een hoog groeipotentieel. Daarbij werkt het nauw samen met het VIB: twee spin-offs van dit biotech-instituut profiteren er al van. Geldschieters zijn onder meer de KU Leuven, de UGent en het Europees Investeringsfonds EIF.

Plataanridderwants

De chemische industrie was niet verantwoordelijk voor de mysterieuze bruine spikkels die omwonenden van het Chemelotterrein in Geleen deze zomer aantroffen op hun auto’s. De smurrie bevatte oleïne en palmitide, vetzuren waar niemand op Chemelot mee werkt maar die wel in boombladeren zitten. De boosdoener is de plataanridderwants (Arocatus longiceps), een Aziatische soort die sinds een jaar of tien de Limburgse platanen aanvreet en daarna de restanten uitpoept.

Spookmethaan

Sinds 2007 schiet de methaanconcentratie in de atmosfeer omhoog, waarschuwt een internationaal gezelschap in Environmental Reseach Letters. Vroeger kwam er 0,5 ppb per jaar bij maar in 2014 en 1015 was het 10 ppb. Het zou aan lekkende schaliegasputten kunnen liggen voor de hand maar de onderzoekers verdenken eerder de landbouw: er worden meer runderen gefokt en rijstvelden aangelegd, die een prima biotoop vormen voor methanogene bacteriën.

Maaltijdmethaan

Samen met voedselgigant Cargill gaat biotechbedrijf Calysta in Memphis, Tennessee, methanotrofe bacteriën kweken die aardgas omzetten in eiwitrijk voer voor vee en kweekvis. Gemikt wordt op 22.000 ton ‘FeedKind’-eiwit per jaar vanaf 2018, en tien keer zo veel na 2020. Een pilotplant in het Engelse Teesside produceert al eiwitmonsters voor potentiële klanten. Volgens het Finse instituut VTT kun je deze techniek overigens beter kleinschalig toepassen, bijvoorbeeld om biogas op boerderijen te valoriseren.

Expansiedrift

Minister Bussemaker werkt aan regelgeving voor buitenlandse vestigingen van Nederlandse universiteiten. Dit na Kamervragen over Groningse plannen om een campus in China te beginnen en het ministerie te laten dokken als het fout gaat: ‘Het moet niet zo zijn dat een dergelijk project gebruikt wordt door mensen die denken dat ze met hun instellingen de hele wereld aankunnen en last hebben van expansiedrift.’

FOM omgevormd

Per 1 januari is de Stichting FOM omgevormd tot de Stichting Nederlandse Wetenschappelijke Onderzoek Instituten. De overige NWO-instituten, waaronder NIOZ, CWI en SRON, gaan hier op termijn ook in op. Het huidige FOM-bureau werkt gewoon door onder de nieuwe vlag.

Klantspecifieke open access

Moeten universiteiten openbaar maken hoeveel ze kwijt zijn aan open-accessafspraken met uitgevers? Er ligt al een beroep op de Wet openbaarheid bestuur (Wob), maar Elsevier en Springer willen via de rechter afdwingen dat de ‘klantspecifieke’ afspraken vertrouwelijk blijven. Universiteitenvereniging VSNU wacht de uitspraak af.

Gene drive blijft mogen

Er komt voorlopig geen VN-moratorium op veldtests met gene drive-technieken die modificaties snel overerfbaar maken. Het vooruitzicht op deze manier malariamuggen te kunnen uitroeien, weegt op tegen het risico dat per ongeluk ook andere soorten voor de bijl gaan.

Honger maakt bloed van je kinderen zoet

Chinezen die zijn geboren rond 1960, tijdens Mao’s Grote Sprong Voorwaarts en de bijbehorende hongersnood, hadden anno 2012 een bovengemiddelde kans op een verhoogde bloedsuikerspiegel. Dat blijkt uit een studie in het American Journal of Clinical Nutrition. Eerder werd hetzelfde geconstateerd bij Nederlanders die zijn geboren tijdens de hongerwinter van 1945. Dat het een epigenetisch effect is, staat vrijwel vast. Nieuw is dat het kennelijk ook wordt doorgegeven aan de volgende generatie: kinderen van twee Chinezen uit 1960 hebben gemiddeld óók significant meer glucose in hun bloed, terwijl ze zelf geen honger hebben geleden.