salamander met of zonder dopamine

Dopamine stimuleert de vorming van nieuwe hersencellen, althans in de salamander, zo melden onderzoekers van het Karolinska Institute in Stockholm. Dit was een nog onbekende functie van de neurotransmitter. Wel bekend was dat salamanders, in tegenstelling tot zoogdieren, volledig genezen van parkinsonverschijnselen.

Parkinson is een neurodegeneratieve ziekte. Kenmerkend voor deze aandoening is het afsterven van dopamineproducerende neuronen in het middendeel van de hersenen, de substantia nigra. Dit uit zich onder andere in onwillekeurige spiercontracties, een tremor.

Bij de Zweedse onderzoekers rees de vraag hoe het brein van de salamander de afwezigheid van neuronen constateert, en bepaalt wanneer het moet overgaan op het regenereren van nieuwe neuronen.

De studie, gepubliceerd in Cell Stem Cell, laat zien dat een lage dopamineconcentratie in salamanders leidt tot een hoge stamcelactiviteit in de hersenen. Hierdoor werden er nieuwe dopamineproducerende neuronen aangemaakt. Het omgekeerde was ook te zien: verhoging van dopamine leidde ertoe dat er geen nieuwe neuronen werden aangemaakt in de met parkinson geplaagde salamanders.

Het onderzoeksteam, onder leiding van Andras Simon, wil nu op moleculair niveau kijken hoe neurotransmitters, zoals dopamine, de stamcelactiveit reguleren. Ook zijn ze benieuwd of een verhoging van dopamine ook in andere diersoorten, zoals de mens, leidt tot activering van stamcellen in het centrale zenuwstelsel.

Daarnaast is het interessant om te onderzoeken wat het effect is van medicijnen die de dopaminesignalering juist blokkeren, aldus Simon. Deze medicijnen worden nu gebruikt om psychoses te behandelen. In hoeverre die behandeling effect heeft op de aanmaak van nieuwe neuronen is onbekend.

Bron: Karolinska instituut

Onderwerpen