Glioblastoma multiforme.

Uitschakeling van het enzym WEE1 kinase met een ‘klein’ molecuul kan voorkomen dat hersentumoren na behandeling weer terugkomen. Bij muizen werkt deze aanpak prima, zo meldt de Amsterdamse onderzoeker Tom Würdinger (VU medisch centrum) in het tijdschrift Cancer Cell.

Als het ook bij mensen blijkt te werken, is dat zeer goed nieuws. Tot nu toe is de kans om glioblastoma multiforme (GBM) te overleven zo ongeveer nul. Je kunt proberen de primaire hersentumor te verwijderen en de achtergebleven resten via bestraling en/of chemotherapie uit te schakelen, maar in de praktijk is de tumor vrijwel altijd binnen zes maanden terug.

Dat deze kanker zo agressief is, komt onder meer doordat het door de behandeling beschadigde DNA zeer effectief wordt gerepareerd. En Würdinger en collega’s hebben nu in vitro kunnen aantonen dat dit onder meer komt door dat glioblastoomcellen veel meer WEE1 kinase aanmaken dan gebruikelijk.

Vervolgens kwamen ze er achter dat WEE1 kinase behoort tot de enzymen die samen moeten voorkómen dat de cel vroegtijdig het zogeheten G2-checkpoint passeert. Dat is de laatste check voorafgaand aan de celdeling (mitose). Om die deling goed te laten verlopen mag de cel pas worden vrijgegeven wanneer de natuurlijke DNA-reparatiemechanismen hun werk hebben gedaan.

Maak je dat WEE1 kinase onschadelijk, wat bijvoorbeeld moet kunnen met een stukje siRNA of een klein molecuul dat aan het enzym bindt, dan zou je dus verwachten dat cellen aan de deling beginnen voordat ze hun DNA afdoende hebben gerepareerd. Met als gevolg dat ze het proces niet overleven.

En inderdaad is dat precies wat er gebeurt, zo meldt Würdinger. In zijn artikel spreekt hij van een ‘mitotic catastrophe’.

Zoals gezegd heeft hij het tot nu toe alleen bij muizen geprobeerd. Waneer de klinische tests bij mensen beginnen is niet duidelijk.

bron: VU Medisch Centrum

Onderwerpen