Links met olie verzadigd, rechts met een biofilm bedekt.

Om katheters en andere medische implantaten bacterievrij te houden moet je ze helemaal verzadigen met siliconenolie. Dan glijden de pathogenen er letterlijk van af, suggereren Joanna Aizenberg en collega's in het allereerste nummer van ACS Biomaterials Science & Engineering.

Ze probeerden het simpelweg uit door een stuk PDMS-siliconenrubberslang (merk Masterflex, van de slangenpompjes) een nachtje te laten weken in siliconenolie. Dat blijkt voldoende om het rubber volkomen met olie te verzadigen, waarbij de massa meer dan verdubbelt. Het materiaal zwelt daarbij dusdanig dat de lengte van de slang met dertig procent toeneemt en de binnendiameter met de helft.

Het duurt vervolgens wel even eer al die olie er weer uit is. Zelfs als je gedurende 96 uur vloeistof door het slangetje perst, houd je nog een massa van 1,8 keer die van het PDMS over. Doe een kleurtje door de olie en je kunt onder de microscoop gewoon zien dat weggewassen olie vanuit het binnenste van het materiaal weer wordt aangevuld. Volgens de onderzoekers kun je het materiaal zelfs een aantal keren steriliseren zonder dat het duidelijk slechter wordt.

En zoals verwacht blijken bacteriën zoals P. aeruginosa nauwelijks in staat om biofilms te vormen op het 'liquid-infused silicone'. Siliconenolie is voor zover bekend nauwelijks toxisch voor bacteriën, dus het moet wel aan de glibberigheid liggen. In stilstaand water zie je soms een beetje biofilm maar een beetje stroming wast die zo weer weg.

Het is ook al geprobeerd met een polyurethaan katheter die eerst van een laagje PDMS werd voorzien en daarna met olie verzadigd; de eerste experimenten suggereren dat dat even goed werkt.

Het grote voordeel is uiteraard dat PDMS al op grote schaal in de medische zorg wordt gebruikt en dat siliconenolie voor mensen helemáál niet toxisch schijnt te zijn. De auteurs hopen dan ook ‘dat het klinische potentieel van dit materiaal in de toekomst kan worden gerealiseerd’.

bron: Wyss Institute