Met een klein biomimetisch molecuul is het voor het eerst gelukt om Cu+ door celmembranen te transporteren zonder hulp van eiwitten. Geheel onverwacht lijkt het uit te kunnen groeien tot een potente antikankerstrategie, aldus een internationaal team in JACS.
Hij was de eerste die de porositeit van metaalcomplexen ontdekte in wat later Metal Organic Frameworks (MOF’s) werden genoemd: Susumu Kitagawa, een van de drie Nobelprijswinnaars van 2025. Dit jaar treedt hij op als plenaire spreker op het tiende EuChemS Chemistry Congress in Antwerpen.
Wetenschappers van de Universiteit Utrecht hebben een optische methode ontwikkeld om elektrochemische processen op nanoschaal in beeld te brengen. De techniek maakt gebruik van nanogaten en verstrooid licht om de reacties labelvrij in attoliter volumes bij te houden, zo laten de onderzoekers zien in PNAS.
Openstaan voor het onverwachte, dat blijft als wetenschapper een van je belangrijkste eigenschappen, aldus Ulf Hanefeld en Frank Hollmann van de TU Delft. Op die manier vonden ze namelijk een enzymatische reactie waarvan ze niet dachten dat het mogelijk was: transesterificatie in water.
Scientific Reports trekt een publicatie uit 2024 in omdat de auteurs, zo stelt het vakblad nu, onvoldoende bewijs hebben geleverd voor vervuiling door exploratieactiviteiten voor lithiumontginning in de Servische regio Jadar. ‘Het kwaad is geschied.’
Nog altijd is de rol van veel van onze genen onduidelijk. Voor geneticus Thijn Brummelkamp (NKI) een ware uitdaging, zeker nu de eiwitcode is gekraakt. ‘Het onderzoek zal enorm versnellen. We gaan zoveel meer leren over wat er misgaat in kankercellen en over hoe je daarop kunt ingrijpen.’
Het blijft lastig om de precieze structuur van een individueel eiwit, inclusief kleine zijketens en modificaties te achterhalen. Single-molecule protein analysis kan dat veranderen en daarvoor zijn verschillende technieken in opkomst. ’Het voelt nog een beetje als het Wilde Westen.’
Afgelopen zomer vond de eerste Next Generation Leaders in Dutch Chemistry Summit plaats in het Lorentz Center in Leiden. Tijdens deze vijfdaagse bijeenkomst werkte een cohort early-career chemici (NXTGN25) uit wetenschap en industrie aan een gedeelde visie voor de toekomst van chemie in Nederland. Dat resulteerde in een gezamenlijke paper, ...
IJs-onderzoekers proberen de geheimen van ijs te ontrafelen om tegelijk sporters én de wereld vooruit te helpen. ’IJs is zo ongeveer het gladste materiaal dat we kennen, maar we weten nog steeds niet helemaal precies hoe dat komt.’
Door acute ontstekingsziekten kan het afweersysteem zo heftig ontregeld raken, dat er in korte tijd een levensbedreigende situatie kan ontstaan. ‘Met een sensor die aangeeft wanneer we welke medicijnen moeten toedienen, kunnen we levens redden.’
Start-up Thorizon blaast het oude principe van de gesmoltenzoutreactor nieuw leven in. Het team mikt op 2030 voor de bouw van een demonstratie-reactor.
In het nieuwe onderzoekscentrum van dsm-firmenich in Delft wordt op grote èn kleine schaal gewerkt aan innovatieve ingrediënten voor voedingsproducten. ’Voor de oplossing moet je naar de hele receptuur kijken.’
De glucoseconcentratie meten in bioreactoren is een hele opgave. Maar met GlucoSense biedt Hamilton nu een sensor die alle uitdagingen gladstrijkt en continu, betrouwbaar en inline de glucoseconcentratie voor je bijhoudt.
De Nijmeegse start-up SBMatrices gooit hoge ogen met hun diervrije, volledig synthetische gel Fybrix die minstens zo’n goede omgeving biedt voor cellen als Matrigel én bovendien wél reproduceerbare resultaten geeft.
De Nederlandse start-up The Protein Brewery gebruikt fermentatie om een schimmel te ‘brouwen’ die kan dienen als een zeer voedzame en complete eiwitbron. ’We realiseren ons steeds meer dat we het met alleen dierlijke eiwitten niet redden.’
Vasthoudende onderzoekers en creatieve ondernemers zetten steeds weer nieuwe stappen om de enorme berg afgedankt rubber om te toveren in een aantrekkelijk startmateriaal voor hoogwaardige producten. ’Gebruikers merkten geen verschil. Dat is natuurlijk het grootste compliment.’
Was er eindelijk weer eens iets opbouwends te melden over de chemische industrie, gaat het hele feest niet door. Lekker dan, denkt hoofdredacteur Esther Thole.
Nu correlatie en causatie gemakshalve op een hoop worden gegooid, gooit Enith Vlooswijk zonder grondige onderbouwing toch maar haar kunststoffen snijplank de deur uit. ’Moet ik het voorzorgsprincipe hanteren, of mijn sjalotten stug blijven hakken op plastic bij gebrek aan causaal bewijs dat dit kwaad kan?’
Met een nieuw kabinet op komst is KNCV-voorzitter Matthias Bickelhaupt hoopvol gestemd, maar voor de zekerheid wijst hij toch even op de noodzaak van een serieuze investering in onderwijs en onderzoek.
Scheikundesets voor kinderen lijken het perfecte cadeau voor chemici die hun passie willen delen. Maar toen Sjoerd Rijpkema er zelf eentje kocht, werd hij onaangenaam verrast.
Jenny Hasenack had een gesprek met een jongetje dat jaloersmakend snel tot de kern kwam. ’Normaal duurt het veel langer voordat ik erachter ben waar iemand graag over praat.’
In verkiezingstijd las hoofdredacteur Esther Thole een insprirend opiniestuk waar wetenschappers worden opgeroepen om de feiten een stem te geven. ’Je hoeft niet meteen fulltime lobbyist te worden of zelf de politiek in te gaan.’
Wie heeft er een prijs gewonnen? Wie kreeg die subsidie? Of wie heeft er een nieuwe positie gekregen? In Ons kent Ons houden we je op de hoogte van deze personalia.
Ook nieuws voor onze rubriek? Mail dan naar oko@kncv.nl
Onze leden geven de chemie en life science kleur en betekenis. Wie zijn zij? Deze keer op het podium: KVCV-lid Hannes Sels.
Met groot respect herdenken wij Frans Nieuwenhuis, die op 26 januari op 92-jarige leeftijd is overleden. Hij was sinds 1969 als chemisch technicus lid van de KNCV en sinds 1993 erelid.
Voor Filip Van Lijsebetten (29) was het een bijna vanzelfsprekende overgang: tijdens zijn doctoraat voelde hij zich meer en meer aangetrokken tot de rol van patentadvocaat. ‘De ene keer gaat het over uitvindingen voor taartdozen, dan weer voor wc-papier.’
Plasticrecycling kampt met het probleem dat weggegooid plastic vies is, wat recycling in de weg zit. Het bedrijf Obbotec heeft een oplossing, aldus mede-oprichter Diederik Jaspers.
Wat betekent C2W | Mens & Molecule voor de leden van KNCV, KVCV, NBV en NVBMB? Dat was de rode draad van een lezersonderzoek dat we eind 2025 organiseerden. Meer dan vijfhonderd leden namen de tijd om te reageren.
Stap de supermarkt binnen en je wordt overspoeld met producten met extra proteïnen: repen, yoghurtjes, broodjes en zelfs limonade. Jop de Vrieze dook voor zijn nieuwste boek in het onderwerp en brengt helderheid terwijl hij mythes fileert.
Galileo’s Fame beschrijft hoe verschillende groepen de reputatie en roem van Galileo konden beïnvloeden. In een tijd van social media, influencers en fake news is die dynamiek ook 400 jaar later nog superactueel.
Een nieuw studieboek dat de laatste ontwikkelingen in next generation sequencing op begrijpelijke wijze in kaart brengt, aangevuld met mooie handgetekende afbeeldingen. Dat is wat DNA aflezen met Next Generation Sequencing biedt aan toekomstige studenten.
Over water kun je veel zeggen, omdat het zo’n essentieel onderdeel is van het leven op aarde. Het boek Water, gewoon bijzonder van de NVON wijdt er in groot detail over uit en koppelt interessante proefjes aan de informatie.
Schitterende Symmetrieën is een vermakelijk boek over het belang van wiskundige symmetrie èn ironie in de wetenschap. Ook voor chemici, want wie werd er nooit gered door een Laplace- of Fourier-transformatie?
Opnieuw brengen we een grote verscheidenheid aan wetenschappelijke en technologische voordrachten met de 21e Kekulé-cyclus! Alle zijn stuk voor stuk relevant voor problemen waarmee onze hedendaagse wereld geconfronteerd wordt. Deze keer: Improving health by monitoring, prevention and therapy.
The board of the KNCV Organic Chemistry Division would like to invite you to the two-day Dutch Symposium on Organic Chemistry. The meeting will be held on March 12 and 13, 2026, at Lunteren in Hotel De Werelt.
Following the success of our previous Hydrogen and Green Chemistry conferences in 2023 and 2024, we proudly present the Clean Tech Conference 2026 (17 March) – a full-day event dedicated to forging stronger collaborations across science, technology, industry, and policy to accelerate the energy transition.